محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
152
خلاصة الحكمة ( فارسى )
صنعت آن : ترنجبين خراسانى پاك كرده ، نبات سفيد ، از هر يك ، ده مثقال ؛ در شير تازه دوشيده - و اگر شير اسب باشد بهتر است - حل كرده بپالايند ، پس بجوشانند تا به قوام حسو آيد ، زنجبيل ، خولنجان ، دارچينى ، خصية الثعلب مصرى ، بوزيدان ، از هر يك ، يك دانگ ، كوفته ، بيخته ، داخل نمايند و اين در امزجهء بارده و معتاد انفع است . دواء الترنجبين ديگر ايضاً به نسخهء آن مرحوم : صنعت آن : شير تازه دوشيده - و اگر شير بز باشد بهتر است - مقدار يك رطل ؛ نبات سفيد و ترنجبين خراسانى از هر يك ، ده درم ؛ در آن حل كرده ، بپالايند . پس بجوشانند كه به قوام حسو آيد زنجبيل ، خولنجان ، دارچينى ، خصية الثعلب ، بوزيدان ، از هر يك ، يك دانگ ، كوفته ، بيخته ، داخل كرده ؛ از آن به مقدار برداشت طبع بخورند . دواء الترنجبين ديگر : منقول از معصومى در ضعف باه كه از حرارت باشد ، سودمند بود و منى زياد كند و جوان را موافق باشد . صنعت آن : ترنجبين تازه پاك كرده از خاك و خاشاك ، سى درم ؛ در دو رطل شير صاف كنند و به آتش ملايم به قوام آورند و هر شب يك ملعقه ميل نمايند . « 1 » دواى لفاحى / معجون قباد الملك معجون قباد الملك : جهت وجع مفاصل و نقرس و تسكين درد آنها و جهت منع حادث شدن درد مفاصل و نقرس و جهت سپرز و بادهاى غليظ و تبهاى كهنه و درد قولنج و گشودن سدّه و گداختن سنگ گرده و مثانه و جهت عسر النفس و سرفه و قروح امعاء و تاريكى چشم و درد گلو . هرگاه دو روز بنوشند ، نافع است جهت حفظ صحت بدن و مانع است از حادث شدن بسيارى از امراض . صنعت آن : تخم سداب برّى ، فراسيون ، انيسون ، اسقولوقندريون ، كمافيطوس ، جاوشير ، جنطياناى رومى ، اسطوخودوس ، قردمانا ، ميعهء سايله ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ قسط تلخ ، زعفران ، فلفل ابيض ، اذخر ، مرّ صاف ، سنبل الطيب ، فربيون ، قشور اصل اللّفاح ، اشق ، فودنهء جبلى ، تخم رازيانه ، تخم جوز برّى ، گل سرخ ، ناردين اقريطى - كه سنبل رومى است - ،
--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 594 .